خدام مسجد الحرام و خدام مسجد الحرام از قرار تفصيل ذيل است : اخاوات حرم ، شش نفر . كناسين اطراف حرم ، بيست و يك نفر . فراشان حرم ، دوازده نفر . مؤذنين حرم ، بيست و دو نفر . مشديات الحرم يعنى جارچيهاى حرم ، دوازده نفر . و كبوتر بسيارى در حرم است كه حجاج نذر مىكنند و دانه مىگيرند و پيش آنها مىريزند . و از موقوفات حرم نيز جيرهء معينى دارند و وحشت و گريزى از خلق ندارند . بازار صفا و مروه و پشت مسجد الحرام بازار صفا و مروه است . صفا و مروه سابقا دو كوه بوده ، كه كوه صفا در شرقى مسجد الحرام دامنهء كوه ابو قبيس است ، و كوه مروه بين مشرق و شمال مسجد الحرام بوده است . ما بين اين دو كوه دكاكين و خانه‌ها از دو طرف ساخته‌اند . و سر اين دو كوه نيز خانه‌ها ساخته شده و الان هم خانه‌هائى كه در سر كوه صفا واقع است خيلى راهش سربالا ، و خانهء شريف عبد المطلب ، مخصوصا در سر كوه صفا است كه هموار كرده و ساخته است . و در ميان اين كوچهء وسيعى كه دو طرفش خانه و دكان است حجاج سعى مى - كنند ، يعنى راه مىروند . و در ميان اين كوچه در طرفى كه مسجد الحرام واقع است دو منار ساخته‌اند كه ما بين اين دو منار محل هروله است . و علامتى كه عجالة در صفا و مروه باقى مانده ، در هريك از صفا و مروه ايوانى روباز ساخته و سه اطاق مثل سه در از گچ و آجر درست كرده ، و اين دو ايوان چهار پله از زمين كوچه ارتفاع دارد كه مقدسين مىگويند بايد در حالت سعى از اين پله‌ها به اين دو ايوان قسمى رفت و آمد كه پا را كشاند تا پا از زمين قطع نشود . و از پاى پلهء صفا تا پاى پلهء مروه پانصد قدم است به اين معنى كه از كوه صفا تا منار اول يك صد قدم است ، و از منار اول تا منار ثانى يك صد و سى قدم است . كه اين يك صد و سى قدم بين المنارتين ، محل هروله است يعنى قدرى بايد رفت كه اعضا حركت كند . و از منار ثانى تا پاى پلهء مروه دويست و هفتاد قدم است ، كه مجموعا پانصد قدم فاصله از صفا به مروه است . و در بين اين كوچه به علاوهء حجاج ، عابرين هم همه قسم با شتر و الاغ و سگ عبور مىكنند و منعى نيست . اين تفصيل حاليهء مسجد الحرام و كعبه است .